آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد


آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد
ارسال شده توسط : رؤیا سلطانی     در : ۰۱ بهمن ۱۳۹۶     در : ولیمه و ترحیم
  ۳۴۹   |     ۰  








آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد


ایران عزیز با پهنه وسیعی از خرده‌فرهنگ‌های متنوع و جذاب، دارایی‌های عظیمی برای ارایه هرچه باشکوه تر رویدادهای فرهنگی در اختیار داره.یکی از زیباترین مراسمی که در هر گوشه از کشورمون در ایام محرم شاهدش هستیم ، آداب و رسوم خاص عزاداری با رنگ و بویی در آمیخته با خلق و خوی ویژه مردم همون مناطقه ست.
یکی از انواع عزاداریها، مراسم‌ منحصر به فرد مردم خون‌گرم استان بوشهره که گرمای محبت اباعبدلله بر این عشق افزوده و درنتیجه عزاداری بوشهری با حراراتی دو چندان، چون آفتاب بوشهر برگزار میشه.
عزاداری استان بوشهر نه تنها یکی از منحصر به فرد‌ترین عزاداری‌ها محسوب میشه بلکه تنوع بی‌نظیرهم داره. مراسم‌ دمام‌زنی، پامنبری، ایامظلوم، مقتک علی اصغر (ع) از جمله این آیین هاست. همچنین غذاهای سنتی بوشهری نیز به عنوان نذری در ماه محرم توزیع می‌شه که طعم این غذاها در کام عزاداران ماندگار شده.
نوای غم انگیز نوحه خوانی و نوازندگی سنج و دمام بوشهری‌ها در ماه محرم و صفر حکایت از دردها و غم‌های فراوان اونها داره. مراسم سینه زنی در بوشهر و سایر شهرهای خطه جنوب با شکوه خاصی برگزار می‌شه.

 

آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد


ویژگی های منحصربفرد عزاداری بوشهر
حاج علی‌رضا پولاد، مداح بوشهری با اشاره به ثبت ملی عزاداری بوشهری در سال  1390 به عنوان میراث فرهنگی در خصوص مراسم دمام زنی گفت: این مراسم در واقع با هدف اطلاع‌رسانی به مردم در خصوص آغاز عزای ابا‌عبدالله (ع) توسط یک اشکون، 2 عدد غمبر و یک گروه دمام زن به همراه تعدادی سنج زن به مدت 30 الی 45 دقیقه اجرا می‌شه به طوری که ابتدا اشکون‌زن ضرباهنگ خاص را شروع کرده با تند شدن ریتم، به جهت تهییج دیگران تغییر ضرباهنگ می‌ده و با هر چه تندتر کردن ضرباهنگ به صورت صدضرب سایر افراد گروه اشکون را به صدا در میارن.
غمبر عبارت است از دو قطعه چوب که غمبر زن از ابتدا با دو ضرب چوب شروع می‌کنه و با تغییر ضرباهنگ توسط اشکون‌زن، این تعداد به 3 ضرب افزایش پیدا میکنه تا جای خالی اشکون را در آهنگ‌ کلی پر کنه.


سنت پامنبری در مراسم محرم و عزاداری
یکی دیگر از مراسم عزاداری بوشهری، سنت پامنبری است که در این سنت یک ذاکر از روی منبر اشعاری رو با آهنگ و ریتم‌های خاص می‌خونه و مردم در قسمت‌هایی که لازمه در جواب ذاکر همخوانی می‌کنن و بعد از پذیرایی مراسم سینه‌زنی متشکل از حلقه‌های بخصوص با عنوان «بر» آغاز می‌شه.
و اما نوبت که به سینه زنی بوشهری می‌رسه، همه تصاویر مداحی‌های کویتی پور و فخری در دهه های 60 و70 که از تلویزیون پخش می‌شد در اذهان زنده می‌شه، صحنه‌هایی بسیار تماشایی و شور انگیز که هر بیننده‌ای رو تحت تا ثیر قرار می‌ده.
در سینه زنی بوشهری یک نفر به عنوان «پیشخون» (پیشخوان) نوحه‌هایی رو  برای آماده شدن فضا می‌خونه و در طول زمان اجرای مراسم توسط پیشخوان 2 الی 3 حلقه به دور او تشکیل می‌شه.
بین 5 تا 20 حلقه انسانی دور او تشكیل می‌شه و سینه‌زن‌ها به صورت دایره‌ای می‌چرخن و حركت پای اونها با نوای نوحه‌خوان هماهنگی داره؛ این شیوه‌ی سینه‌زنی حالا از بوشهر به بقیه شهرهای جنوب هم راه یافته. اوج اجرای سینه‌زنی، هنگام اعلام واحد توسط نوحه‌خوانه که در آخرین لحظات سینه‌زنی و دمام که دریای مواج سینه زنان در اوج هیجان و شور و خلسه فرو رفته، پس از یک مکث کوتاه با صدای رسا می‌گوید «واحد» و گروه سینه‌زن یک صدا جواب می‌دهند «الله واحد» و نوحه‌خوان نوحه واحد را مطابق و مناسب با روز عزا می‌خونه.

 

آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد

 

در هر «بر» یا حلقه سینه زنی افراد با دست چپ، کمر فرد کناری را گرفته و با دست راست سینه می‌زند و سینه زن‌ها به هر ضربه سینه پای خود را حرکت داده و دور می‌چرخند و نوحه‌خوان اصلی، نوحه را با دو ضرب به صورت هر ضرب روی یکی از پاها اجرا کند و مردم هم در جاهای لازم پاسخ می‌دهند و با افزایش چند برابری شور سینه‌زنی، نوحه‌خوان اعلام «واحد» می‌کند که از این به بعد سینه‌زن‌ها فقط روی پای راست سینه می‌زنند.
«شروه‌خوانی» که به صورت منفرد و تک نفری با نوایی سوزناک اجرا می شه و با مرثیه خوانی متفاوته. چون این آوای جنوبی در قالب دو بیتی‌های عاشقانه با حال و هوای وصل و فراق و وصف معشوق هستن و شکل و شیوه ی قرائت و خوندن اونها به صورت شروه، با ریتمی غم آلود واندوهناک همراهه. این سنت قدیمی مردم خطه بوشهر اگرچه در گذشته فقط برای عزاداری مورد استفاده قرار نمی گرفت اما امروزه اگر هست به عشق حسین (ع) اجرا می‌شه.
«چاووشی‌خوانی» و «مصیبت‌خوانی» هم که در سایر نقاط کشور کم و بیش اجرا می‌شه نیز در مراسم عزاداری سنتی بوشهری جایگاه ویژه‌ای داره.

 

آیین مقتلک حضرت علی اصغر(ع)
مقتک علی اصغر (ع) از دیگر شیوه‌های مرسوم عزاداری در بوشهر هم به این ترتیبه که گهواره نمادین حضرت علی اصغر (ع) آورده می‌شه و اشعاری در وصف آن حضرت و همچنین در رابطه با فراغ حضرت رباب (س) رو می‌خونن.


غذاهای محلی، از قیمه بوشهری تا ماهی نذری!
در استان بوشهر نذری‌ها هم رنگ و بوی خود رو داره به طوریکه برای صبحانه در ایام عزا، نان و‌ آش بوشهری با سبزی و گوشت پخته و در وعده ناهار و شام هم بیشتر قیمه بوشهری با گوشت و نخود له شده و شکرپلو با شكر و زعفران و در برخی شهرستان‌هایی که مردم به شغل صیادی مشغولن ماهی به عنوان نذری استفاده می‌شه و علاوه بر اون آش بوشهری که از نخود، لوبیا، سبزی و ادویه‌های مختلف درست شده و تقریباً سفته بین مردم توزیع می‌شه.

 

آیین عزاداری بوشهر ثبت ملی شد

 







مطالب ما را به آسانی برای دوستان خود به اشتراک بگذارید:

جستجو در مجله





بنر نسیم سبز تصویر


مطالب مرتبط



آداب و اصول سنت ولیمه دادن
موضوع: ولیمه و ترحیم
آداب و اصول سنت ولیمه دادن
۱۹ مهر ۱۳۹۶

ولیمه دادن یکی از سنت های پسندیده اسلامی ست که به مهمانی گفته میشه که در اون حداقل ده نفر شرکت داشته باشن. مهمانان ولیمه میتونن از اقوام ، دوستان ، همسایگان و ... باشن.اما چه خوبه از افراد کم بضاعت هم...

رسم‌های عجیب امروزی در مراسم ختم
موضوع: ولیمه و ترحیم
رسم‌های عجیب امروزی در مراسم ختم
۲۴ مهر ۱۳۹۶

چندسالیه که رفتارای عجیب و غریب در مراسم خاک‌سپاری رفتگان صورت می‌گیره که مصداق ضعف فرهنگی بوده و نفعی هم به حال مردگان و بازماندگانشان نداره

مراسم ختم اینترنتی ، درست یا غلط !
موضوع: ولیمه و ترحیم
مراسم ختم اینترنتی ، درست یا غلط !
۲۴ مهر ۱۳۹۶

اینجا مراسم ختم مجازیه. مراسمی که برای افراد معروفی چون عباس کیارستمی ، داوود رشیدی ، منصور پورحیدری ، دنیا فنی‌زاده ، شهدای آتش‌نشان حادثه پلاسکو ،محمود جهان، مریم میرزاخانی ، زینب ساسانیان ، محمدعلی فلاحتی نژاد و... تا کسانیکه قوم خویشی در خارج از شهر یا کشور دارن برگزار میشه.